Mey Gibi Virdi Safâ Reşha-i Bârân-i Bahâr

Arpaeminizade Sami

? - 1733
  • 558 okuma
  • 4 sene önce
  • Yorum Yok
0 ● 5 0 Oy

Mey gibi virdi safâ reşha-i bârân-i bahâr
Çıkdılar hande-kunân rûy-i zemîne ezhâr

Cûylar halka-i hâtem olup etrâfında
Görinür fass-i zümürrüd gibi şekl-i kuhsâr

Tutuk-i surhı ‘arûs-i gül idince ser-pûş
Sîm telden ana âvîzeler eyler emtâr

Al saya çukadan hâke döşer ferş-i latîf
Pertev-i sâye-i rengîn ile verd-i gülzâr

Tıfl-i gül-gonçenün agzında degüldür şeb-nem
Bâng-i nâ-geh-res-i bülbülden olur âbiledâr

Sîmden mükhüledür gonçe-i zanbak gûyâ
Dîde-i nergise ‘arz itmede mîl-i zer-kâr

Gül degül bülbül idüp vird-i sehergâhı tamâm
Mushafın eyledi âvîze-i mîh-i ser-i hâr

Jâleden oldı çü mecmû’a-i gül âb-zede
Kurıdur safhaların açmış anun bâd-i bahâr

Gonçedür hokka-i elmâs-terâş-i la’li
Nefehâta çeker andan kalem-i sun’ kenâr

Ser-fürû-bürde benefşe bir ayag üzre turup
Âteşîn-berg-i güle secde ider Hindûvâr

Mazhar-i nûr-i tecellî varak-i sebzidür
Gûyiyâ nahl-i gül oldı şecer-i ahzar-i nâr

Ser-nigûn bîd egilüp gûş-i güle virdi haber
Söyledi hâke rücû’ idecegin âhir-i kâr

Sâgarın tutsa n’ola lâle iki desti ile
‘Ayş-i yek-rûze içün çekmede yıllarca humâr

Yine her serv-i sehî destine câ-rûb almış
Sâha-i hâtır-i pür-gamdan ider def’-i gubâr

Bâgbân oldı yine hâce-i sâhib-dûlâb
Nakd-i kârında bulup neşv ü nemâyı her bâr

Nakd-i berfi kef-i cû su yerine harc iderek
Virdi ser-mâye-i sermâya halel tâb-i buhâr

Sâzdur her giyeh-i tâze kenâr-i cûda
Bâdî-i nagme olup ana nesîm-i eshâr

Servden tâke konup fâhte itdükde makâm
Râstdan eyledi bir şu’be ile asma karâr

Bülbülün lânesidür kâse-i tanbûra bedel
Tayerân itse olur şekl-i perî mûsîkâr

Gayrı murgân idemez nagmesinün binde birin
Hüsn-i savt ile olup vâhidu ke’l-elf hezâr

Kevser-i cennetün enhârı mülâsık cârî
Kâmet-i hûr ile hem-sâye nihâl-i gülzâr

Virmede kalbe ferah Göksu hıyâbânında
Mevc-i ‘anber gibidür sanki zılâl-i eşcâr

Her çemen-suffe-i pür-sâye leb-i cûy üzre
Oldı hem-hâl-i siyeh-hâl-i leb-i nev-hat-i yâr

Açılur bâsıradan semt-i meşâma reh-i nev
Zîb-i ser-şîşe-i çeşm olsa eger ‘aks-i bahâr

Kuvvet-i nâmiyede öyle tekâzâ var kim
Âba ‘aks eyleyicek mihr-i sipihr-i devvâr

Hey’et-i pertev-i rengîni degül emr-i ba’îd
Ser-zede olsa çü nîlûfer-i cûy-i gülzâr

Zevk-i imrûz ile şevk-i seher-i ferdâdan
Ortada mûy-i miyân gibi görinmez şeb-i târ

İtdi ressâm-i hamel dâ’ire-i rûzı vesî’
Nokta-i leyli idüp merkez-i hatt-i pergâr

Rûz çün verd-i sefîd oldı tamâm üşküfte
Leyl mânend-i benefşe görinür bî-mikdâr

Mûy-i bârîkveş oldı şeb-i târîk bedîd
Kâse-i çerhi leb-â-leb idicek şîr-i nehâr

Benzedi leyl hilâl yakasına deryâda
Her nefes basmadadur karasın enhâr-i nehâr

Gerdiş-i câm-i mey ü dâ’ire-i ‘işret ile
Döndi nüh-bâgçe-i çerhe zemîn-i gülzâr

Oldı gül mihr ü hevâ sünbül ü meh-tâb semen
Lâle mânend-i şafak necm-i dırahşân ezhâr

Gül-i ra’nâ gibi evsâf-i bahârîde n’ola
Olsa berg-i suhanum reng-pezîr-i tekrâr

Garazum ma’nî-i rengîn ile her bir beyti
İtmeden tahte-i üşkûfe-i bâg-i eş’âr

Gül-i sad-berg-i medîhin o nihâl-i cûdun
İtmedür şakk-i kalemden çü şakâ’ik izhâr

O nihâl-i çemen-ârâ-yi vezâret kim olur
Kalemi şâh-i berûmend-i ‘atâ-yi bisyâr

Serv-i mevzûn-i çemenzâr-i isâbet re’yi
Dikkati rişte-i gül-deste-i cem’-i efkâr

Nutkı firdevs-i hükûmetde zülâl-i tesnîm
Nefes-i pâki nesîm-i seher-i feyz-âsâr

Şemmedür nefha-i ma’nâ-yi gül-i hulkından
Nüsha-i çâr-fusûl içre bütün fasl-i bahâr

Fi’l-mesel himmeti bir nahl-i mu’allâdur kim
Oldı her bergi anun şeh-per-i ‘ankâ-yi vakâr

Dâmen-i kûh-i vakârında keşef-beççe misâl
Cebel-i Kâf ser-ender-şikem-i istihkâr

Şeb-çerâg-i güher-i vasfı ider böyle zuhûr
Mevc-der-mevc olıcak bahr-i sutûr-i eş’âr

Dür-i yektâ-yi himem zîver-i ser-tâc-i kerem
Hürmüs-i fenn-i hikem sadr-i Felâtûn-kirdâr

Mâlik-i devlet ü dîn âsaf-i sâhib-temkîn
Revnak-i sadr-i nigîn zübde-i eşrâf ü kibâr

Dâver-i mihr-’alem ya’nî vezîr-i a’zam
Kim anun pençe-i fermânıdur eflâke medâr

Şem’-i tedbîrine takdîr-i İlâhî fânûs
Şu’le-i emrine pervâne bu çerh-i devvâr

Şarkdan garba degin beyze-i hükmi görinür
Deşt-i pehnâver-i ‘adli o kadar der-hemvâr

Genc-i bâd-âver-i ebr-i güher-efşândan eger
Aldugın saklamasa kîse-i esdâfa bihâr

Hâme sad şerm ü hicâb ile iderdi teşbîh
O muhît-i keremün keffine vakt-i îsâr

Terbiyet bulsa nem-i ebr-i kef-i cûdından
Yeşerüp kesb-i nemâ eyler idi her has ü hâr

Nâmiye meşreb-i sâfından alaydı feyzi
Verd-i ra’nâ dahı yek-reng açılurdı bî-hâr

Tamla yâkût kadar dânesi zî-kıymet olur
Olsa ger perveriş-âmûz-i ‘atâsı gül-nâr

Fikreti perde-ber-endâz-i habâyâ-yi umûr
Kilki miftâh-i nihân-hâne-i feyz-i settâr

Nakş ider levh-i nigâha kalem-i müjgânı
Olmadın dilde leb-âlâ-yi tekellüm esrâr

Pîş-i ‘ilminde olur tîr-i suhan elbet râst
Kad-i ikrârı kemân itse de bâr-i inkâr

İtse sayyâd eger tâli’-i fîrûzını yâd
Dâmdan evvel atar kendüyi fitrâke şikâr

Düşmen-i devletinün râhatı yokdur meselâ
Ger zehirlense olur ana çörek halka-i mâr

Zu’afâyı eser-i hıfz-i mükâfâtı ile
Zîr-i pâya alamaz zâlim-i mazlûm-âzâr

Olur âzürde-i pây-i müje-i mevhûmı
Eylese fîl-i girân dîde-i mûr üzre güzâr

Her kesün zevk ü refâhiyyetidür matlûbı
İstemez oldugın ‘âlemde gumûm ü ekdâr

Zerre denlü komadı mıskale-i insâfı
Levh-i mir’ât-i havâtırda gubâr-i jengâr

Halka âsâyiş içün yapdı hakîm-i re’yi
‘Arsa-i sulhda bir kasr-i metîn ü hemvâr

Kubbe sakf oldı siper nîze sütûn tîg-i kemer
Kafesi zırh ü ‘alem râyet ü peykân mismâr

Devr-i lutfındaki rezm oldı mübeddel bezme
Oldı bî-kâr o kadar âlet-i ceng ü peygâr

Tîg-i şeb-tâb misâl-i nigeh-i çeşm-i bütân
Hâb-i râhatda niyâm içre hem-âgûş-i karâr

Benzedi pençe-i mutribdeki mûsîkâra
Tîr-keşde görinen tîr-i müretteb-sûfâr

‘Ahdi ser-mâye-i tevfîk-i kulûb oldı meger
İhtilâfâtı rakîb ile ide ‘âşık-i zâr

İttifâk üzre zamânında fe-li’llâhi’l-hamd
Nükte-sencân-i ma’ârifle sipihr-i gaddâr

Şâhid-i bahtına necm-i siyeh-i ehl-i dili
Eyledi mâşıta-i himmeti hâl-i ruhsâr

Re’yi kim bedraka-i semt-i mesâfât oldı
Açdı sahrâ-yi tevâfukda tarîk-i hemvâr

‘Özr-i leng eyleyemez şakk-i ‘asâ itdügine
Râst-tab’ân ile şimdi felek-i kec-reftâr

Hüner erbâbına bâb-i keremi nâ-mesdûd
Müsta’iddâna ‘atâyâsı bilâ-hadd ü şümâr

Rif’at istersen eger pâyına düş var ey dil
Her işün zillet ile olmaya tâ kim düşvâr

Âsafâ kâmverâ sadr-i semâhat-güherâ
Ey kemîn-reşha-i bahşâyişi bahr-i zehhâr

‘Arz-i hâl eylemek ister ‘akab-i medhünde
İznün olursa eger kilk-i perîşân-güftâr

Bâd-i âhumla biraz cûy-i midâdı ideyüm
Be-hem-âmîhte-i kulzüm-i bî-ka’r ü kenâr

Ya’nî evzâ’ını tahrîr ideyüm tâli’ümün
Mâ-cerâ-yi dilümi söyleyeyüm bir mikdâr

Virmez âmîzişi deryâya tagayyür bilürüm
Karatagdan cereyân itse de mevc-i enhâr

Dâd bu çerh-i siyeh-kâse-i dûn-perverden
İtmedi mezra’-i âmâlüme bir katre nisâr

Hayf kim kaldı dıraht-i emelüm huşk-nemâ
Tıfl-i dil görmedi hengâm-i zuhûr-i esmâr

Gelse endîşeme gül-çînî-i nahl-i ümmîd
Devha-i kalbüm ider şu’le sıfat âteş-bâr

Zâgveş nâ-be-mahal nevha ider baht-i siyâh
Âşyânında olur bülbül-i tab’um bî-zâr

Devr-i câm-i tarabı şu’le-i cevvâle misâl
Tarfetü’l-’ayn idemem zîver-i dest-i enzâr

Bâ’is-i lagziş olur kec-revî-i tâli’-i şûm
Sâkî-i çerh elüme virse ayag-i ser-şâr

Düşdi gird-âba gönül dâ’ire-i hayretde
Bulmadı sâhil-i maksûdda bir cây-i karâr

Berg-i sâmânumı hep hırmen-i hırmân itdi
Rûzgâr eylemedük mahv ü telef habbe mi var

Kaldı müsvedde-i hulyâda beyâz olmadı kâm
Rişte-i mıstar-i gam olmış iken cism-i nizâr

Kıl şeref-yâb sınuk hâtırumı yap yalnız
İhtiyâc ile beni gayra meded eyleme hâr

Kimse ta’mîr idemez kalb-i harâb-âbâdum
Kerem ü lutfun olur ancak olursa mi’mâr

Bir teveccüh yeter ikbâlün ile ma’mûr it
Yeter oldum yeter üftâde-i hâk-i idbâr

Bilürüm fart-i kabûl-i kerem ü ihsânun
İtmez işkeste yıkıl diyü derûnum tekrâr

Kevkeb-i sûhtem itdürmedi bir gün râhat
‘Arsa-i hâne-i vîrânem idüp vâdî-i nâr

Dûd-i âh ile göz açdurmadı gerd-i âlâm
Çeşm-i bahtum nice bîdâr ola kaldum bî-dâr

Sedd-i şekvâyı cesâretle n’ola bâz itsem
Çünki bâb-i keremün halka degüldür dîvâr

‘Afv kıl vasf-i cemîlünde kusûr itdüm ise
Kor mı tahrîk-i zebân itmege kayd-i ekdâr

Hîç tek-â-pûy-i medîhünde gelür miydi fütûr
Pây-i endîşede olsaydı mecâl-i reftâr

Böyle mi cünbiş iderdi reg-i nabz-i kalemüm
Za’f-i tâli’le eger olmasa tab’um bîmâr

Süst olur mıydı benüm kuvvet-i isti’dâdum
Çekmesem haml-i sakîl-i gam-i dehri her bâr

Yohsa ol şâ’ir-i zûr-âver-i ‘asram ki olur
Pençe-i nazmumun efsürdesi rûh-i ‘Attâr

Beyt-i ma’mûr-i felek-mertebedür her beytim
Fevc fevc olmada ervâh-i mücerred züvvâr

Kavsveş münharif oldukda kitâbetde benân
Nâvek-i hâmem ider tâ’ir-i i’câzı şikâr

Çıkarur hâme-bagal-gîr olarak ‘arşa sözüm
Süllem-i kasr-i hünerdür bu sutûr-i eş’âr

Yaraşur muntazım-i silk-i mübâhât olsa
Deldügüm mıskab-i fikr ile bu dürr-i şehvâr

Girmedi beytine bir ferdün olup tab’ına zevc
Oldı halvetgeh-i nazmumda ma’ânî ebkâr

Tev’emân togdı hep etfâl-i ma’ânî andan
Çift idüp mısra’-i ebyâtumı kilk-i sehhâr

Dehrde olmasa mecmû’a-i Bâkî dir idüm
Cem’ olunmaz bu kadar lafz ile ma’nâ bisyâr

Tevriye san’at-i teşbîh ü cinâs ü îhâm
İsti’ârât ü kinâyât ü musanna’ güftâr

Bir mi katmer-gül-i zîbâ ile verd-i sâde
Benzemez nâtıka-i gayra bu şi’r-i hemvâr

Nazm-i rengîn-güşâdeyle hüner gösterdüm
İtmedüm perde-i iglâkı nikâb-i ruhsâr

Kilküm üstâd-i suver-kâr-i tahayyüldür kim
Nokta-i cevher-i ferd üzre ider nakş ü nigâr

Fikr-i bârîküme toz konduramaz hîç kimse
Zeyl-i ma’nâya meger tokuna hâtırda gubâr

Görse bu sübha-i lü’lü’ye müşâbih suhanum
Nâ-be-câ dahline itmez mi hasûd istigfâr

Zehr olur düşmene pâ-zehr dil-i ahbâba
Eser-i şakk-i yerâ’amda dü hâsiyyet var

Bu kasîdem n’ola ser-defter-i dîvân olsa
Nâmını mülhem-i gayb itdi re’îsü’l-eş’âr

Sâmiyâ tâ-be-key ıtnâb-i temeddühle kelâm
Ba’d ez-în eyle du’â verdini zîb-i destâr

Tâ ki feyyâz-i ezel sâhire-i gabrâyı
Nev-bahâr ile ide garka-be-nûr-i ezhâr

Haşr-i ecsâd-i nebâtât ile tâ kim her sâl
Kudretin zâhir ide sun’-i celîl ü cebbâr

Görmeye rûy-i hazân bâgçe-i ikbâli
Çemen-i devletini Hakk ide hemvâre bahâr

Serv-i zâtı ola bîh-efgen-i zevk-i câvîd
Konmaya gûşe-i dâmânına gerd-i ekdâr

Haşre dek gülşen-i devletde safâlarda olup
İde îkâd çerâgân-i kesîrü’l-envâr

Arpaeminizade Sami

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir